Osobiste Konto Inwestycyjne (OKI) — jak działa i dla kogo się opłaca

Czym jest OKI?

Osobiste Konto Inwestycyjne to rachunek podatkowy działający od 1 stycznia 2027. Wewnątrz rachunku nie płacisz 19 % podatku Belki od zysków ze sprzedaży ani od dywidend. W zamian raz w roku płacisz 0,85 % od średniej wartości aktywów ponad kwotę wolną 100 000 zł. Nie ma limitu wpłat i nie ma blokady wieku — wypłacasz, kiedy chcesz.

To zmiana nie tylko stawki, ale charakteru obciążenia: z podatku od zysku na podatek od majątku.

Po 2027 roku stawka nie jest stała: wynosi 19 % × stopa referencyjna NBP, z dolnym progiem 0,1 %. Przy dzisiejszej stopie daje to mniej więcej dzisiejsze 0,85 %; przy stopie 2 % byłoby to 0,38 %.

Dla kogo OKI się opłaca?

Rachunek premiuje wysoką stopę zwrotu przy niskiej wartości portfela, a karze duży portfel o niskiej rentowności. Powód jest arytmetyczny: 0,85 % od aktywów zjada 12 % zysku przy stopie zwrotu 7 %, ale 28 % przy stopie 3 %.

Krótka zasada: im dłuższy horyzont i im wyższa stopa zwrotu, tym korzystniej wypada OKI — bo podatek od zysku rośnie z kapitałem szybciej niż podatek od aktywów. Odwrotnie przy obligacjach i portfelach defensywnych, gdzie roczne 0,85 % potrafi przekroczyć to, co zabrałby podatek Belki.

Kwota wolna 100 000 zł jest liczona od średniej wartości w roku, a nie od stanu na 31 grudnia. Portfel, który przez pół roku miał 150 000 zł, a potem został zredukowany, i tak przekroczy próg.

Trzy haczyki, o których warto wiedzieć zawczasu

1. Kwalifikują się tylko aktywa w złotych

Do OKI wchodzą wyłącznie aktywa denominowane w PLN, a fundusz zagraniczny musi mieć co najmniej 70 % aktywów w złotych. Trzy najczęściej kupowane w Polsce ETF-y globalne — VWCE, IWDA/SWDA i CSPX — tego progu nie osiągają i nie kwalifikują się.

To nie jest szczegół techniczny. Dla inwestora, który zbudował portfel wokół globalnego ETF-a akumulacyjnego, OKI w obecnym kształcie nie jest opcją. Rozwinięcie: OKI a zagraniczne ETF-y.

2. Podatek płacisz również w latach stratnych

Podstawą jest średnia wartość aktywów, nie wynik. Rok, w którym portfel spadł o 20 %, kończy się rachunkiem podatkowym. Przy podatku Belki taki rok był po prostu neutralny.

3. Strat z OKI nie rozliczysz w PIT-38

Rachunek jest wyłączony z ogólnego rozliczenia zysków kapitałowych. Strata na OKI nie pomniejszy dochodu z innego rachunku maklerskiego i nie przejdzie na kolejne pięć lat.

Jak policzyć średnią wartość aktywów?

Tu zaczyna się prawdziwa trudność. Podstawę opodatkowania deklarujesz samodzielnie przez e-Urząd Skarbowy — możliwe, że z kilku rachunków naraz. Średniej wartości rocznej nie odczytasz z wyciągu: wyciąg pokazuje stany na wybrane daty i listę transakcji, a nie wartość portfela w czasie.

Żeby ją znać, trzeba mieć wycenę portfela dzień po dniu, czyli:

• pełną historię transakcji, a nie tylko stan końcowy,
• ceny historyczne każdego instrumentu,
• kurs waluty z właściwego dnia dla wszystkiego, co nie jest w złotych.

Innymi słowy — trzeba mieć tracker transakcyjny, a nie zestawienie stanu konta. Arkusz kalkulacyjny, który aktualizujesz raz na kwartał, tej liczby nie poda.

Co zrobić przed styczniem 2027

1. Sprawdź, czy Twoje aktywa w ogóle kwalifikują się — jeśli portfel to VWCE albo IWDA, temat zamyka się tutaj.
2. Policz próg opłacalności dla własnych liczb — przy Twojej wpłacie, horyzoncie i oczekiwanej stopie zwrotu OKI może wypadać gorzej niż IKE.
3. Nie likwiduj IKE ani IKZE odruchowo. IKZE daje odliczenie „tu i teraz” warte 12 % lub 32 % wpłaty; OKI nie daje żadnego.
4. Zacznij zbierać historię transakcji już teraz — pierwsza deklaracja obejmie rok 2027, a średnią za ten rok trzeba będzie skądś wziąć.

Limity IKE i IKZE na 2027 rok zostaną ogłoszone w Monitorze Polskim około listopada 2026 — do tego czasu każde porównanie opiera się na limitach z 2026 roku.